Kız İsteme

Evlenme çagina gelen ogullarini evlendirmeye karar veren ailede , oglanin annesi akrabalarindan birkaç kisiyi de yanina alarak evlenme çaginda kizi olan evlere veya tavsiye edilen kiz evlerine giderek kizlarina bakarlar . Baktiklari kizlarda güzellik , güzel ahlak , el becerisi ve benzeri meziyetler ararlar . Özellikle kiz bakmaya sabah erken gidilir , kizin tertip , düzenine ve çaliskanligina bakilir .

Kiz begenilirse ayrica yakinlariyla birkaç defa gidip baktiktan sonra istemeye gidilir . Oglanin annesi ve yakinlari kizi annesi ve yakinlarindan isterler . Eger kizin ailesi verme taraftari degilse , kizimiz küçük diyerek isi geçistirirler . Kizi verme taraftari iseler kizin annesi birkaç gün müsaade isteyerek babasina ve büyüklerine soracagini bildirir . Oglan tarafi birkaç gün sonra tekrar giderek kizi ailesinden bir kez daha isterler . Kizin annesi “Allah yazmissa ne diyelim” diyerek isi erkeklere birakir.

Bu durum kizin verildigine isarettir . Oglan tarafindan bir gurup erkek kizin babasini ziyarete giderek bir de kizi babasindan ister . Babasi da kiz verecekse “Allah yazmissa ne diyelim , her iki taraf içinde hayirli ugurlu olsun” der . Bunun üzere kiz istemeye giden erkekler kizin babasindan pusula ( kiz için oglan tarafindan isteklerini belirten liste ) isteyerek , kizin babasinin yanindan ayrilirlar . ( Bu pusulaya ayni zamanda kesirde denir ) Kiz tarafi altin , mobilya ,en (elbiselik kumas) ve varsa diger isteklerde bulunur .

Oglan tarafi pusulayi fazla bulursa , istekler üzerinde anlasmaya çalisir , anlasamazlarsa bu is biter . Anlasilir veya direk kabul edilirse , kahve içme günü tespit edilir . Kahve günü sabahi oglan tarafi seker , kolonya , lokum , sigara ve kahve gönderir . Kiz tarafinin tespit ettigi mahalle odasinda kahve içmek için erkekler toplanir . (Buna ayni zamanda tatli kahve denir) Burada oglan tarafi yasli temsilcileri kizi tekrar isterler , kiz tarafi da verdiklerini belirttikten sonra kahve içilir . Seker , lokum ikram edilir . Sonra bir tepsinin içerisinde oglanin babasina veya ailenin büyügüne bir kahve daha gelir . Oglanin babasi veya ailenin büyügü kahveyi içtikten sonra ikram yapan gençlere verilmek üzere tepsiye bahsis birakir . Dua edilir ve topluluk dagilir .

Nişan

Nisan günü tespit edildikten sonra oglan tarafindan birkaç kisi kizi ve yanina bir yakinini da alarak çarsiya çikarlar . Nisan için gerekli olan malzemeler , nisan ve nikah kiyafetleri , hamam takimi , ayakkabi , çanta , terlik , kizin yakinlarina hediye vs alinir . Alinan bu esyalara nisan selesi denir . Bu nisan selesi oglan evinde serilir komsu ve yakinlarina gösterildikten sonra kiz evine gönderilir . Gelen sele kiz evinde tekrar serilerek komsulara ve yakinlara gösterilir . Nisan günü oglan tarafi kiz tarafina gider önce yemek yenir , sonra kizin yüzügü ve takilari takilir eglenilir ve topluluk dagilir .

Kiz tarafi oglanin yakinlarina tatlilik olsun diye nisana gelenlerle bir tepsi baklava gönderirler . Nisandan sonra kiz tarafi gelen nisan selesinin karsiligi olarak damat ve yakinlarina hediye gönderirler . Buna , nisan selesinin geri dönmesi denir . Bir müddet sonra oglan tarafi pestimbal hamami yapar . Hamama gelen davetlilere kiz tarafindan çörek , oglan tarafindan meyve dagitilir , eglenilir ve oynanilir .

Nisanlik süresi içinde tespit edilen bir gün , kiz evine nikah memuru götürülerek kiz , oglan ve her ikisinin sahitleri huzurunda sade bir törenle resmi nikah yapilir . Tatli kahve ile dügün arasina ramazan rast gelirse ramazanin on besinci gecesi oglan tarafindan bir grup , kiz tarafina gider altin ve hediyeler götürür , eglenilir ve sahur yemegi yenilerek geri dönülür . Buna on besi denilir . Ramazan bayraminda altin , hediye vs gönderilir . Kurban bayraminda ise koç süslenir , koçun boynuna lira , bilezik veya beslik takilir ,diger hediyelerle birlikte kiz tarafina gönderilir .

Düğün

Dügün günü kararlastirildiktan sonara , kiz ve bir yakini alinarak çarsiya çikilir . Gelinlik , çesitli kiyafetler , ayakkabi , terlik kizin annesine “süt hakki” adi altinda bir hediye ve ayrica yakinlarina da degisik hediyeler alinir . Alinan bu esyalara ayrica çesitli enler (elbiselik kumas) , çerez , kina ve pusuladaki altinlar önce oglan tarafinda gösterilir , sonra sandiga konularak kiz tarafina gönderilir . Kiza giden çerez küçük paketler halinde hazirlanarak kiz evi etrafindan sandiga bakmaya gelenlere verilir . Dügünden 15 gün öncesinden baslayarak kiz , yakinlari tarafindan yemege alinir ve bu yemeklerde çesitli eglenceler yapilir , buna “kinaya çikma” denir .

Dügünden birkaç gün önce kizin çeyizleri arkadaslari ve yakinlari tarafindan yikanir , ütülenir ve serilir . Sonra çeyiz yakinlara ve komsulara gösterilir , toplamada önce oglan tarafinin büyükleri , mahallenin muhtari , hocasi kiz evine giderek bütün esyalarin fiyatlarini tespit ederek bir liste çikarirlar , buna çeyiz yazma denir . Giden guruba serbet ikram edilir . Yazilan çeyiz toplanir , sandiga yerlestirilir ve esyalarla birlikte sandikta olan eve götürülür . (Sandik evden çikarilmadan kiz tarafinda bir çocuk sandigin üzerine oturarak bahsis alir ) Gelen çeyiz kiz tarafindan gelen hanimlarca kizin gelecegi eve serilir , yerlestirilir.

Dügünden iki gün önce gelin hamami yapilir . Hamamdan sonra gelin kiz sagdicinin evine gider o gece sagdicin evinde yatar , eglenir oyunlar oynanir . Ertesi gün kizin evine gidilir ve o gece kizin evinde bas örme (kina gecesi) yapilir . Yemekler yenir , oyunlar oynanir , eglenilir.

Bu arada gelin içeriye girer yengelerden biri gelinin ayagina ayak eni serer , gelin ve sagdiçlar ellerinde mumlar , büyüklerle ve oglan evinden gelenlerle görüsür ve kenara çikar . Ayak eni toplanir bas sagdica sagdiç eni asilir . Kaynana ve oglan evinden birkaç kisi geline para ve pul serperler , takilar takilir . Bitince takan kisi arkaya geçerek gelinin basini tutar ve kaynana bas parasi verir . Oglan tarafindan gelenlerden , bas sagdica el parasi toplanir , oyunlar onanir eglenilir . Oglan evi izin ister gider . Oglan evinin genç kizlarindan birkaç tanesi kalir . Eglenceye baslanir . Geç saatte gelin kizin eline , sagdici tarafindan kina yakilir , kina yakimi sirasinda gelinin aglamasi gelenektir . Türküler söylenerek özellikle gelin aglatilir . Kina gecesi türkülerinden örnekler :

Atladim, atladim çiktim esigi
Kirilsin , kirilsin kizlar besigi
Kaldirin sofradan kizin kasigi
Sen anam , sen babam , kinam kutlu olsun
Hem orda , hem burada , dilim tatli olsun
Yesil kinam bakir tasta yogrulsun

Benim elim ak mendile sarilsin
Güleç yüzüm , tatli dilim sorulsun
Sen anam , sen babam , kinam kutlu olsun
Hem orda , hem burda , dilim tatli olsun

Gelin arkadaslar kinam ezilsin
Anam bacim bas ucuma dizilsin
Ilk ayrilik gözümden yaslar süzülsün
Sen anam , sen babam , kinam kutlu olsun
Hem orda , hem burda , dilim tatli olsun

Diye devam eden türküler söylenir , oyunlar oynanir .Kiz evinde kina gecesi olurken , oglanin bas sagdicinin evinde de sagdiç gecesi yapilir . Sagdiç yemegi yenir , oyunlar oynanir , eglenilir . Sabah namazindan sonra hamama gidilir , hamam çikisi yan sagdicin evinde kahvalti yapilir ve eve gelen berber , damadi ve sagdiçlari tiras eder . Tirastan sonra kiz tarafindan gelen bohçadaki kiyafetler giyilir , dügün için hazirlanan yere sagdiçlar tarafindan damat götürülür , dügün yemegi yenir , barlar oynanir ve eglenilir.

Mahallenin ileri gelenleri , tanidiklar ve akrabalar , gelini almak için arabalara dünürcü giderler . Giden dünürcülere kiz tarafinda serbet ikram edilir . Dünürcülerden gençlere serbet parasi toplanir . Kizi evinden çikarirken kardesi kapiyi tutar ve ona kapi parasi verilir . Topluca Allahaismarladik denir ve gelin arabaya bindirilir . Gelin eve girerken ayaginin altina bardak konularak kirdirilir , yüzüne ayna tutulur , kolunun altina kurân verilir , basina damat tarafindan para ve çerez serpilir.

Gelin içeri alindiktan sonra damat arkadaslari ve sagdiçlar tarafindan davul zurna esliginde getirilir . Kapinin önünde bir süre oynandiktan sonra damat içeri atilir , disarida kalan arkadaslarina kiz tarafindan gelen kurabiyeler dagitilir , daha sonra topluluk dagilir.