El
Sanatları
Bayburt’ta bu gün devam edilen en önemli el sanatlari kilim , seccade
, ihram tas ve bakir isçiligidir . Özellikle kilim , seccade ve ihramin
Bayburt’ta ayri bir önemi vardir . Orta Asya dan Anadolu’ya dalga, dalga
gelen Türk boylari Asya’dan getirdikleri geleneksel dokuma sanatini aynen
burada sürdürmüsler , yöreden elde edilen yünleri kendi yöntemleri ile
boyamislar ve bir renk cümbüsü , bir ahenk içerisinde dokuyup hizmete sunmuslardir.
Evliya Çelebi’ nin 17. yy. baslarinda ki ziyaretinde Bayburt’tan bahsederken
sehirdeki boya hanelerde boyanan yünlerden kilim ve seccadelerin Avrupa’ya
kadar gönderildiginden bahsetmektedir . Yine Bayburtlu kadinlarin örtünmek
amaciyla yünden çesitli renk ve motifte , ihram diye tabir edilen bir el
sanatindan bahsetmek gerekecektir.
İhram (Ehram)
Bayburt el sanatlarinda ihram önemli bir yer tutar. Yörede ihram veya
ehram olarak tabir edilen , tamamen yünden ihram tezgahinda dokunmak suretiyle
hazirlanan ve Bayburt’ta bayanlarin örtünmek amaciyla kullandigi yerel
giysidir . Eski bir Türk gelenegi olan ihram dokuma sanatinin tarihi Bayburt’ta
eskilere dayanir . Ham maddesi koyun yünü olan ihram genç kizlarin ve kadinlarin
maharetli ellerinde bir sanat eseri olur ve sekil bulur ve dokunur . Ihramda
renk çok önemlidir . Genelde beyaz genç kizlarin , mor , boz orta yastaki
kadinlarin , mor – siyah ihram ise yasli kadinlarin tercih ettigi ihramlardir
. 1,5 x 2 metre ebadinda yapilan ihram için temizlenmis yaklasik 2,5 kg.
koyun yünü gereklidir . Günümüzde ihram olayi eskisi kadar fazla kullanilmadigi
için asil görevi olan örtünme yaninda yatak örtüsü , modern ize edilmis
kadin giysileri (yelek , heybe , sal , fular vs. ) kravat gibi gayelerle
de kullanilmaktadir . Ihram renkleri yaninda üzerinde bulunan desenlerle
adlandirilir . Bunlar ; ari dala ters kondu , pirinç deni , elma selegi
, kar tanesi , çark yildizi , uçan kuslar , gordo , mercimekler ve elifler
vb. gibi. |