İnsanı insan yapan; antik çağdan itibaren düşünce tarihi boyunca üzerinde en çok tartışılan ve çeşitli felsefe akımlarının ortaya çıkmasına neden olan Akıl kavramı, sürekli tekamül eğilimindeki akıl ile her çağda yeniden tanımlanmaya çalışılmıştır. Bilginin nasıl oluştuğu ve akıl denen mekanizmanın nasıl işlediği konusu, başta Sokrates ve Aristo olmak üzere, Theofrastos'tan İbn Rüşd`e kadar devam eden tarihi gelişim içinde hemen hemen bütün filozoflar, iradenin pasif bir fonksiyonu olarak gördükleri insan aklının, kendiliğinden bilgi üretmede yetersiz" kaldığını ileri sürmüşlerdir.

Böyle bir girişle Aklın fonksiyonu ve ondan ne derece faydalanabildiğimiz üzerinde durmak istiyorum. Yukarıda’da belirtildiği gibi Akıl kendiliğinden üretemeyeceğine göre, onu pasif durumdan aktif duruma geçirebilecek bir irade gerekmektedir. Ancak o zaman akıl üretken olabilir.

İnsanların Aklı kullanma yöntemleri hayata bakış açılarına göre farklılık arzederler. Bunlardan bellibaşlı  bir kaçına deyinmek istiyorum.

• Çeşitli yöntemlerle hafızaya bilgi depolayan akıl
• Bilgiyi kendi süzgecinden geçirmek suretiyle analiz ederek, fikir üreten akıl
• Kolaycılığı seçen akıl (Tembel akıl)

          Üçüncü sırada kategorize ettiğim Akıl üzerinde fikir yürütmeyi kayda değer bulmuyorum. Çeşitli yöntemlerle hafızaya bilgi depolayan akıl sahiplerinin’de aklın misyonunu tam manasıyla yerine getirdiklerinden emin değilim... Çünkü akıl sadece bilmek için var değildir. Bilakis kavramak, idrak etmek ve fikir üretmek suretiyle insanlığa yeni bir değer üretmek için vardır veya var olmalıdır... Çağımızda birçok (sözde) Bilim adamının verimli olamadığının belkide asıl sebebi bu olabilir. Titil adamlığını bir türlü öteye geçemeyen insanların, insanlığa bir değer katacaklarına ihtimal veremiyorum. Bu durum bir Çin ata sözünde nede güzel deşifre edilmiştir. “Bir yerde küçük insanların, büyük gölgeleri oluşuyorsa orada güneş batıyor demektir”.

Burada gelmek istediğim nokta izafi bir kavram olan akla yeni bir rol biçmek değil, bilakis akıl nimetinden gerektiği gibi amacına uygun nasıl faydalanabiliriz hususunda mantıklı bir yaklaşım sergilemek içindir... Bilgi ve fikir üretmek, bilgi tüketmekten daha güzeldir anlayışıyla mutlu yarınlara doğru...

10.08.07